Zit-sta-bureau op maat, de versie die echt past op de plek die je hebt

Samenvatting: Een zit-sta-bureau op maat betekent meestal ofwel een blad op maat op een standaard elektrisch onderstel, ofwel een volledig op maat gemaakt geheel van onderstel en blad. De maten die ertoe doen zijn de wandbreedte, de bladdiepte, het hefbereik, de plek van de kabels en waar het bureau langs of overheen moet passen.

De wand waar ik mijn bureau tegenaan wilde zetten was 1,64 m breed, tussen een raamkozijn en een radiator. De vensterbank stak 6 cm uit. De radiator stak iets verder uit, misschien 9 cm, plus de kraan. Elk zit-sta-bureau op de markt begon bij 1,2 m breed (te klein, mijn tweede monitor zou over de rand bungelen) of 1,6 m (te groot, zou tegen de radiatorkraan komen en het raam niet meer laten openen). Het enige bedrijf dat 1,5 m deed, vroeg zes weken levertijd en 1.180 euro voor een onderstel in het wit. Ik had zwart nodig. Zwart deden ze niet bij 1,5 m.

Dit is het zit-sta-bureauprobleem samengevat in een wand.

Waarom standaard bijna werkt en dan toch niet

De markt voor zit-sta-bureaus koos jaren geleden voor drie maten: 1,2 m, 1,4 m en 1,6 m breed, vrijwel altijd 70 of 80 cm diep. Dat dekt de meeste thuiskantoren. Het dekt geen nissen, dakkapellen, het gat tussen een schoorsteenboezem en een kledingkast, of de slaapkamerhoek waar je er ook nog een ladeblokje bij wilt.

Het dekt ook het diepteprobleem niet. Een blad van 70 cm is prima voor een laptop en een kop koffie. Zodra je er een monitor op een verhoger bij zet, plus een webcam, plus de kabel van het dockingstation, ben je al 25 cm kwijt voordat je polsen ergens op landen. Mensen gaan dan te dicht op het scherm zitten omdat het blad te ondiep is, en klagen daarna dat hun ogen pijn doen. De nekpijn die op de stoel wordt afgeschoven, komt vaak doordat het bureau 10 cm te ondiep is van voor naar achter.

Een blad van 90 cm diep lost dat op en kost nauwelijks meer aan materiaal. Maar bijna niemand verkoopt er een uit voorraad, omdat de verzenddoos boven 80 cm niet meer rendabel is.

Wat "zit-sta-bureau op maat" eigenlijk betekent

Het loont om de term uit elkaar te trekken, want hij wordt voor twee verschillende dingen gebruikt.

De ene versie is een blad op maat op een standaard elektrisch onderstel. Je koopt een IKEA Bekant of een Flexispot-onderstel en laat daar een houten blad op zagen in jouw maat en afwerking. Het onderstel kost ruwweg 280 tot 520 euro, afhankelijk van de motor en het draagvermogen. Een blad op maat in noten of eiken, zeg 1,1 m breed bij 90 cm diep, kost daar nog eens 350 tot 800 bovenop, afhankelijk van de houtsoort en de randafwerking. Totaal in de orde van 700 tot 1.300. Levertijd op het blad is twee tot vier weken als je via een kleine werkplaats gaat.

De andere versie is een volledig op maat gemaakt geheel, inclusief onderstel. Dat levert je exacte maten op, een vrije keuze in pootkleur, geïntegreerde kabelgoten, een lade of plank onder het blad en de mogelijkheid om stroom en data netjes weg te werken. Het kost meer (meestal 950 tot 2.400 voor het geheel) maar het lost het probleem van radiator, raam en tweede monitor in een keer op.

De meeste mensen hebben de tweede versie niet nodig. De meeste mensen die denken dat ze een bureau op maat nodig hebben, hebben eigenlijk alleen een blad op maat op een standaard onderstel nodig. Ongeveer een op de drie heeft het volledige maatwerk nodig, meestal omdat het bureau iets moet kunnen wat een normaal onderstel niet kan, zoals een L-vorm passen of een ongewoon zware printer dragen.

De maten die ertoe doen

Over de ergonomie van zit-sta-bureaus wordt veel gezegd en het meeste daarvan klopt niet. Dit is wat er echt toe doet:

• Hefbereik. Het onderstel moet van je zittende ellebooghoogte naar je staande ellebooghoogte kunnen. Voor iemand van 1,78 m is dat ruwweg een bladhoogte van 66 cm tot 1,14 m. De meeste standaard onderstellen dekken 62 cm tot 1,26 m, wat prima is. Goedkope onderstellen stoppen bij 1,18 m en dan komen langere mensen tekort. Ben je langer dan 1,85 m, controleer dan het specificatieblad, niet de reclametekst.
• Bladdiepte. Minimaal 80 cm als je een monitor hebt. 90 cm als je een 27 inch op een standaard hebt. 1 m als je twee monitoren naast elkaar hebt of een ultrawide. Mensen onderschatten dit en hebben er later spijt van.
• Bladbreedte. 1,2 m is genoeg voor een laptop plus een monitor. Bij 1,4 m begint het aan te voelen als een echt bureau. 1,6 m is wat de meeste mensen na verloop van tijd eigenlijk willen. Alles wat breder is heeft twee motoren in het onderstel nodig in plaats van een, anders zakt het in het midden door als het omhoog staat.
• Kabelbeheer. Een doorvoergat van 60 mm dicht bij de achterkant, uit het midden richting de dominante hand. Makkelijk te vergeten bij het bestellen en onmogelijk om er achteraf nog netjes bij te maken.

Ik houd een klein losbladig notitieboekje bij met kamermaten. Dat boekje is wat me ervan weerhoudt om weer de verkeerde breedte te bestellen.

Materialen, kort

Voor het blad zelf: 25 mm massief eiken of noten als je wilt dat het twintig jaar meegaat en mooi patineert. Ongeveer 18 tot 22 mm berkenmultiplex met een hardhouten randlatje als je het licht en stijf wilt en de zichtbare rand niet erg vindt. Bamboe als je groene punten wilt scoren en een iets koelere uitstraling niet erg vindt. Vermijd gefineerd MDF voor een zit-sta-bureau, hoe mooi het er ook uitziet: het voortdurende omhoog en omlaag werkt uiteindelijk los wat erin geschroefd zit, en zodra de schroefdraad in MDF doldraait komt die niet meer terug.

Voor het onderstel: een onderstel met één motor draagt ongeveer 70 tot 80 kg, prima voor een monitor en een laptop. Een onderstel met twee motoren draagt 100 tot 125 kg, wat je wilt als je er een printer of een zware monitorarm met meerdere schermen op zet. De motoren komen van misschien vier fabrieken wereldwijd, dus de verschillen tussen merken zitten vooral in de bediening en de garantie. Vier jaar garantie op de motoren is het minimum voor alles boven de 400 euro.

Wat wij leveren

Voor een blad van 1,64 m bij 90 cm in 25 mm eiken met een onderstel met één motor in zwart, hefbereik 64 cm tot 1,28 m, een kabeldoorvoer geplaatst voor een rechtshandige opstelling, komt het pakket uit op ruwweg 38 kg in twee dozen, met een levertijd van rond de 14 dagen. De montage is zes bouten en vier excenterverbindingen, twintig minuten zodra de dozen open zijn. Geen zaag nodig. Het blad komt met het doorvoergat al geboord en de onderkant voorgefreesd voor de beugels van het onderstel, zodat je niet in je woonkamer in een afgewerkt oppervlak hoeft te boren.

We hebben dit deel van knuslabs zo ontwikkeld omdat het bureau dat we wilden, tussen radiator en raam, nergens te vinden was. Dat bestaat nu wel.