Eetkamerstoelen op maat, en waarom zes gelijke stoelen uit de winkel bijna nooit kloppen

Samenvatting: Eetkamerstoelen op maat draaien erom dat de stoel past bij de tafel, de regel eronder, de vloer en de manier waarop mensen echt zitten. Zes gelijke showroomstoelen vallen vaak tegen, omdat de zijstoelen en de hoofdstoelen een ander werk doen.

We kochten een eettafel tweedehands op Marktplaats. Massief eiken, 1,92 m lang, 88 cm breed, 74,5 cm tot de bovenkant van de regel. De verkoper deed er twee van de originele stoelen bij, die prima waren, en we hadden er nog vier nodig om op zes te komen. Dus deed ik wat de meeste mensen doen. Ik ging naar een meubelwinkel, vond een stoel in ongeveer de juiste kleur, bestelde er vier, wachtte vijf weken en zag ze toen binnenkomen in een ruimte waar ze eigenlijk niet pasten.

De zitting zat 47 cm boven de vloer. Onze regel onder de tafel zit op 67 cm. Dat liet 20 cm beenruimte over, wat prima klinkt totdat je gaat zitten en merkt dat je dijen telkens tegen de regel stoten als je je benen over elkaar slaat. De armleuningen waren 67 cm breed ter hoogte van de elleboog, dus twee van die stoelen konden niet tegelijk onder de lange zijde van de tafel schuiven, waardoor de indeling van wie-waar-zit voor het leven werd bepaald. En één van de vier wiebelde op de keukenvloer, omdat de vloer niet vlak was en de stoel ook niet.

Dat was 1.160 euro aan verkeerde stoel. We verkochten er twee maanden later drie van weer op Marktplaats voor in totaal 380 euro. Les genoteerd.

Waarom de meeste aankopen van een "set van zes gelijke stoelen" mislukken

Standaard eetkamerstoelen zijn ontworpen voor een doorsneetafel. De catalogus gaat uit van een tafelblad van 75 cm, een regel van 67 cm, nauwelijks overstek aan de lange zijde en ongeveer vier mensen die het niet erg vinden om dicht op elkaar te zitten. Past je tafel bij dat alles, dan top. Is die van jou 74,5 cm met een regel van 67 cm en een overstek van 3 cm, dan zit je al 2 cm beenruimte in de min voordat er iemand gaat zitten.

Dan is er nog de kwestie van de zitdiepte. Een standaard eetkamerstoel heeft een zitdiepte van 42 tot 45 cm. Dat klopt voor een rechtop genuttigde maaltijd van 45 minuten. Voor een lange zondagse lunch met drie uur kletsen wil je eerder richting 47 tot 49 cm, zodat je rug echt de lendensteun van de rugleuning raakt. Probeer maar eens kerstdiner te eten op een zitting van 42 cm, dan weet je tegen het tweede uur wat ik bedoel.

Zitbreedte: catalogi zweven rond 46 cm. Twee stoelen naast elkaar van elk 46 cm breed, met een armregel van 2,5 cm, vreet 97 cm tafelrand op. Aan een tafel van 1,8 m lang passen er technisch gezien vier naast elkaar, maar alleen als niemand heupen heeft. De meeste mensen eindigen met twee aan de lange zijden, waardoor iedereen dichter op elkaar zit dan ze willen.

Wat "op maat" echt verandert

Een eetkamerstoel op maat geeft je controle over zes maten die standaardstoelen verbergen:

• Zithoogte, exact, afgestemd op de regel van je tafel en je vloerafwerking (een stoel die op maat is voor een tafel van 74,5 cm is te laag voor een tafel van 76 cm)
• Zitdiepte, gekozen op basis van hoe lang je echt zit
• Zitbreedte, gekozen op basis van hoeveel stoelen een zijde delen
• Armhoogte (of überhaupt of je armleuningen hebt, en dan alleen op de hoofdstoelen)
• Rughoek, idealiter zo'n 5 tot 8 graden achterover voor eten-en-praten, meer voor een leesstoel
• Voetpositie, zodat de viltjes tussen de naden van de vloerdelen vallen en de stoel niet kantelt

Die laatste is de saaie maat die mensen verrast. Een eetkamerstoel met een platte onderkant en een viltje van 5 cm in elke hoek heeft een vlakke vloer nodig. Oude houten vloeren en de meeste tegelvloeren zijn niet vlak. Bij een stoel op maat kun je de viltjes 2 tot 4 cm naar binnen verschuiven, zodat ze op het midden van de planken landen in plaats van op de naden, of drie poten gebruiken in plaats van vier (een stoel met drie poten klinkt gek, maar wiebelt nooit, echt nooit).

Materialen, en waarom het frame de stoel is

Een eetkamerstoel leidt een zwaar leven. Kinderen gaan erop staan. Volwassenen leunen veertig jaar lang achterover op de twee achterpoten. Iemand sleept er altijd eentje over de vloer. Het frame moet dat allemaal opvangen zonder los te raken.

Bij ons zijn de stoelen die het hebben volgehouden de stoelen waarbij de achterpoten en de achterstijlen uit één stuk massief hout zijn gezaagd, niet los aan de zitting geschroefd. Beuken, essen en eiken doen dat allemaal prima. Berkenmultiplex is uitstekend voor de zitplaat, maar niet ideaal voor de poten zelf: het draagt de belasting wel, maar het splintert na een jaar of tien aan de hoeken. Massief hardhout voor de poten, multiplex voor de zitting, schuim en stof erbovenop.

Verbindingen tellen net zo zwaar als materiaal. Een pen-en-gatverbinding bij elke overgang van poot naar regel gaat zo'n dertig jaar langer mee dan een deuvel-met-lijmverbinding. Een modern equivalent is een CNC-gefreesde pen plus een schouderpen: niet traditioneel, ziet er identiek uit, houdt net zo goed.

Zitschuim: 45 tot 55 kg/m³ dichtheid voor dagelijks gebruik. Onder de 35 wordt de zitting binnen achttien maanden plat en zit je op het hout. Boven de 60 voelt het als een bank in de wachtkamer van de dokter. De meeste mensen denken niet aan schuimdichtheid als ze een stoel kopen. Ze merken het drie jaar later en weten dan niet waarom de stoel niet meer lekker voelt.

Zes stoelen, of vier plus twee

Iets praktisch dat niemand je vertelt: de hoofdstoelen moeten bijna altijd anders zijn dan de zijstoelen. Zijstoelen schuiven voortdurend onder de lange zijde in en uit, dus die willen geen armleuningen en een kleinere voetafdruk. Hoofdstoelen staan aan het uiteinde van de tafel waar geen regel zit, dus die mogen hoger en breder zijn, met armleuningen, en wat meer een statement. Zes identieke stoelen kopen dwingt een compromis af dat geen van beide posities helpt.

De meeste catalogi verkopen sets van zes identieke stoelen of sets van vier-plus-twee-met-armleuningen in één stijl. Op maat laat je de bouw verstandig splitsen: vier zijstoelen zonder armleuningen met een zitdiepte van 46 cm en een rug van 80 cm, twee hoofdstoelen met armleuningen, een zitting van 48 cm, een rug van 85 cm en een lichte rugligging, allemaal in hetzelfde hout en dezelfde stof. Dezelfde familie, verschillend werk.

Wat je moet vragen als je een set laat maken

De maten die een maker echt van je nodig heeft, voordat er ook maar één gesprek over hout of stof komt:

• Hoogte van het tafelblad tot de vloer
• Beenruimte onder de regel
• Vloertype en de grootste opening tussen twee planken
• Aantal vaste tafelgenoten en hun globale postuur
• Duur van de langste maaltijd die je regelmatig aanbiedt
• Of er iemand in huis achterover leunt op de twee achterpoten (het antwoord is ja)

Alles wat niet wordt opgemeten, wordt gegokt. Door te gokken verkocht ik drie stoelen op Marktplaats met 60 procent verlies.

Een voorgezaagd frame met schuim, stof en verbindingen die op al die maten zijn afgestemd, plat verzonden in een paar dozen en met een muntje en druppel lijm in elkaar te zetten, komt bij ons in ongeveer tien dagen binnen. Dat soort pasvorm krijg je lastig uit een showroom, en daar helpt knuslabs nu juist mee.